De veertiende editie van het jaarlijks terugkerende Stonehenge festival deed weer vele metalheads richting Steenwijk afreizen, om daar onder het genot van een biertje (of twee) te genieten van bands uit binnen- en buitenland. Of natuurlijk om gewoon te genieten van de altijd gezellige sfeer op dit kleinschalige metalfeest. Omdat tegelijkertijd het Zwarte Cross festival in volle gang was, was het iets minder druk dan afgelopen jaren, maar dat mocht de pret absoluut niet drukken. Zoals altijd wist de organisatie ook weer een klinkende naam te strikken om de boel af te sluiten: dit jaar had het Zweedse Entombed die eer. Razende ZM reporters van dienst waren dit jaar ondergetekende en collega Remi Peterse, maar aangezien laatsgenoemde vanwege fysieke ongemakken vroegtijdig moest afhaken, zal de ZM lezer het dit keer alleen met mij moeten doen. Vandaar ook dat een paar bands helaas niet aan bod zijn gekomen: Kudra Mata, Onheil en Massive Assault zullen het helaas met deze eenmalige namedrop moeten doen...onze excuses hiervoor.

Opener Côte d'Aver speelt vandaag een thuiswedstrijd. De brute deathgrind van de Steenwijkers gaat er zo vroeg op de middag best aardig in moet ik zeggen. Niet dat ik zo'n enorme fan ben van het genre, maar het schudt de boel wel even lekker wakker. Het olijke zangduo Gerard ("guttural piggy Squeel") en Wiebe (Growls en grunts) voorziet de brute klanken van de nodige viezigheid en vunzigheid, maar zouden ze het wat verstaanbaarheid betreft ook best over verliefdheid, puppies en bloemetjes kunnen hebben. De uitvoering is niet altijd even strak en overtuigend, maar vermakelijk is het allemaal best wel.

Goryptic komt uit Frankrijk en gaat op dezelfde voet verder dan waar Côte d'Aver mee ophield, maar is een stukje strakker en vooral een stuk technischer, soms zelfs zo technisch dat een vergelijking met bands als Spawn of Possession en Visceral Bleeding op zijn plaats is. Bassist Jon strooit bijvoorbeeld regelmatig met de nodige toonladders en die worden uiteraard bijgestaan door doorratelende drums, bruut gitaarwerk en een felle grunt van zanger Damian. Gitarist Ugo lijkt door zijn geringe lengte overigens van afstand wel een veertien-jarig broekie, maar dat blijkt bij nader inzien dus gezichtsbedrog. Abslouut een sterke band, maar ik smacht na deze twee knalharde openers toch wel naar een beetje afwisseling.

En die afwisseling is dan uiteindelijk daar middels de derde band op de bill, namelijk Burden of Grief. Aangezien ik inmiddels levend aan het verbranden ben in de felle zon (ja, het is behoorlijk heet aan het begin van de middag!), verhuis ik tijdelijk naar de rechterkant voor het podium alwaar een stuk schaduw zijn intrede heeft gedaan. Allemaal leuk en aardig, maar écht te springen om deze Duitsers zat ik niet bepaald, iets wat ook wel vrij pijnlijk naar voren komt in de review die ik vorig jaar schreef over hun laatste werk Death End Road. De behoorlijk saaie melodieuze death metal staat bol van de clichés en hoewel de heren best een aardig potje kunnen spelen, begrijp ik eerlijkgezegd niet wat deze zwakke band op dit leuke festival doet. Zanger Mike schreeuwt, net als op de plaat, de nummers bomvol met standaard geraas en maakt het geheel nog saaier en voorspelbaarder dan het al was. En dan heb ik het nog niet eens gehad over de matige Metallica-cover The Four Horsemen... Nee, voor dit soort middelmatigheid hoef je geen bands uit Duitsland te laten opdraven. In eigen land hebben we immers genoeg bands rondlopen die dit kunstje nog vele malen beter onder de knie hebben.

Van oosterburen gaan we naar zuiderburen, want het Belgische Leng Tch'e is aan de beurt. Wel vrij laag op de bill als je het mij vraagt (in mijn ogen toch een van de grotere namen op Stonehenge dit jaar), maar dit deert natuurlijk niet. Wél is dit meteen één van de verrassingen van de dag voor mij. Ten eerste is dit het eerste Nederlandse optreden met nieuwbakken zanger Serge achter de microfoon. Waarom voorganger Boris niet meer van de partij is, is mij nooit ter ore gekomen, dus wie het weet, mag het zeggen. Ten tweede is het geboden materiaal voor mij verrassend te noemen. Ik heb met m'n stomme kop namelijk nog nooit het meest recente album Marasmus gecheckt terwijl de band hierop een behoorlijk andere weg is ingeslagen. Meer death metal, meer lompigheid, meer dynamiek en ook weten de heren zelfs af en toe behoorlijk te rocken. De razorgrind van weleer is dus min of meer ingeruild voor wat je in dit geval "lawnmowergrind" zou kunnen noemen. Wat mij betreft een goeie zet, want ook live weet de band hierdoor meer te overtuigen dan ooit. Vette shit!

Dan worden de deuren naar het binnenpodium geopend en kan het feest daar ook beginnen. Het Noord-Nederlandse Dr. Doom is druk bezig met de voorbereidingen voor hun show en eerlijk gezegd ben ik hier behoorlijk benieuwd naar. De band zit qua genre ergens tussen Converge en Rotten Sound en laat mij die combi nou eens erg goed smaken! Helaas moet ik zeggen dat het optreden niet helemaal goed uit de verf komt vandaag. Het geluid is véél te bassig en te rommelig, terwijl de drums het geweld nauwelijks overstijgt. Hierdoor onstaat een vrij chaotisch geheel, waardoor de grote lijn van de nummers nogal vervaagd. Aan de andere kant heeft deze "wall of sound" ook wel weer wat. Zanger Eli is lekker aanwezig en terwijl zijn broek zowat van zijn reet lijkt te zakken, zet ie hier een erg vette performance neer, net als de rest van de muzikanten overigens. Volgende keer het geluid iets evenwichtiger, dan wordt dit Dr. Doom echt genieten geblazen, daar ben ik van overtuigd!

Buiten wacht alweer de volgende band en het betreft de uit Hamburg, Duitsland afkomstige moderne death metal band Dark Age. Modern in die zin, dat de stevig doorstampende death metal riffs door bijna blije, maar best toffe cleane zang refreinen worden opgevolgd. Beetje als het tegenwoordige In Flames zeg maar, maar dan een stuk speelser en energieker. Hierdoor zorgt de band toch voor een behoorlijk frisse wind door de achtertuin van De Buze. Er wordt fanatiek en sterk gespeeld en het publiek kan het erg goed waarderen, vooral de aanwezig dames lijken erg in hun nopjes te zijn met deze Duitsers. Persoonlijk heb ik het na een nummer of drie, vier wel gehoord moet ik zeggen, daar vind ik het nét niet boeiend genoeg voor, maar al met al een overtuigende show.

De band waar ikzelf eigenlijk het meest naar uitkijk, is toch wel het Italiaanse gezelschap Sadist. Deze band is met zijn experimentele vorm van death metal namelijk behoorlijk origineel te noemen. Death metal met jazz- en tribal invloeden uitgevoerd middels afwisselend gitaarwerk, creatieve baslijnen en flarden bombastische toetsenpartijen. Dit laatste werd overigens op bewonderenswaardige manier gespeeld door gitarist Tommy, die af en toe vier handen nodig leek te hebben, maar het toch voorelkaar kreeg beide instrumenten feilloos te combineren. Hulde! Daarbij was het geluid dik in orde en hadden we wat mij betreft één van de bands van de dag te pakken.

Dan is het weer tijd voor het nodige blastgeweld. En hoe! Belphegor betreedt het podium en dan weet je dat het aantal beats per minuut gemiddeld niet onder de 180 zal liggen. Nadeel van dit soort bands is natuurlijk het moeilijk te volgen geheel, maar het aanhoudend strakke drum-/blastwerk is al een spektakel op zich. Gelukkig herken ik tussen het geblast en gebrul nog een aantal tracks, zoals het nieuwe, geweldige Bondage Goat Zombie-titelnummer, Justine, Soaked in Blood en het wat meer slepende Stigma Diabolicum, ook meteen de hoogtepunten van genoemde album. Zoals gezegd en zoals verwacht dus nogal een brei aan geluid, maar toch was het goed genieten geblazen, vooral vanwege de heerlijk aanhoudende en strakke metalstorm die over het publiek werd gejaagd. Best indrukwekkend!

Over storm gesproken, hierna is het gebeurd op het buitenpodium vandaag, want de onheilspellendheid van de donkere onweerswolken, die zich tijdens Belphegor al boven het terrein samenpakten, bleek vanzelfsprekend een voorbode van een enorme stortbui c.q. wolkbreuk. Terwijl Massive Assault zijn oldschool death metal ten gehore bracht op het binnenpodium, veranderde het onoverdekte gedeelte in één grote plas water en werd hoofdact Entombed terecht naar binnen verplaatst. Hierdoor liep het ook allemaal wat uit, maar na een uur kon de Zweedse death metal legende eindelijk aan zijn set beginnen. Ondanks alles (ook de zaal was lang niet vol) had de band er zin in en werd er een puike set neergezet. Nummers als I For An Eye, Chief Rebel Angel en natuurlijk klassieker bij uitstek Left Hand Path gingen er na zoveel uren metal en drank nog best in en het publiek nam het er nog even van door nog een laatste pit te bouwen. Hoewel het jammer was dat de band niet in de buitenlucht kon spelen, was Entombed toch weer een waardige afsluiter van dit leuke, maar vooral gezellige festival. Ik hoop dan ook dat de organisatie van Stonehenge niet teveel hinder ondervindt van het populaire Zwarte Cross en dat er volgend jaar gewoon een knallende vijftiende editie plaatsvindt!

• Stonehenge